Pierwsza wizyta u psychologa dla wielu małoletnich pacjentów oraz ich najbliższego otoczenia jest nowym doświadczeniem które generuje duże pokłady lęku i stresu. Artykuł ten powstał z myślą o tych właśnie osobach.
Kim jest psycholog? Kim psychoterapeuta?
Psycholog – jest osobą która ukończyła 5 letnie studia magisterskie, podczas których pozyskała wiedzę z zakresu funkcjonowania naszego umysłu, jego rozwoju, możliwych zaburzeniach oraz czynnikach wpływających na ich powstanie. Psycholog nie jest lekarzem, nie przepisuje leków, nie daje zwolnień lekarskich.
Psychoterapeuta – to osoba która poza wykształceniem magisterskim posiada dodatkowe 4-letnie szkolenie z zakresu psychoterapii, w trakcie którego nabywa umiejętności związane ze stosowaniem różnych technik terapeutycznych odpowiednich dla nurtu, w którym się szkolił. On również nie odpowiada za przepisywanie leków ani zwolnienia lekarskie.
Mając tą wiedzę możemy zakładać że wizyta zarówno jak i u psychologa, tak i u psychoterapeuty znacznie będzie się różnić od wizyty np. u lekarza internisty.
Zatem jak wygląda taka wizyta?
W naszej placówce – Ośrodku Środowiskowej Opieki Psychologicznej i Psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży – wizyty rozpoczynają się od spotkań z psychologiem.
Psycholog podczas pierwszych wizyt 3-4 zbiera informacje dotyczące rozwoju dziecka, nastolatka od momentu życia prenatalnego – a zatem dopytuje o informacje dotyczące przebiegu ciąży oraz samego porodu, przez rozwój we wczesnym dzieciństwie aż do dnia dzisiejszego. Dlatego tak ważne jest, aby podczas pierwszej wizyty obecny był rodzic pacjenta mogący udzielić takie informacje. Ważne jest także zabranie wcześniejszej dokumentacji psychologicznej czy też psychiatrycznej – jeżeli taka istnieje. Wielu nastolatków nie lubi tego momentu, jednak bez tej wiedzy psycholog nie jest w stanie wziąć pod uwagę wszystkich możliwych czynników wpływających na aktualny stan pacjenta.
W trakcie wizyt u psychologa oprócz rozmowy mogą zostać zastosowane testy oraz kwestionariusze. W przypadku młodszych pacjentów przeważnie psycholog zbiera informacje podczas zabawy czy też rysowania.
Po etapie zebrania informacji psycholog przyjmujący podejmuje decyzję o kontynuowaniu spotkań lub też decyduje o przekierowaniu do innych specjalistów wewnątrz naszej placówki, czyli do psychoterapeuty, czy też zewnętrznie np. do psychiatry czy neurologa.
Myślę że wielu nastolatkom powyższe informacje oddają obraz tego jak wygląda praca zwłaszcza na pierwszych spotkaniach.
Natomiast pozostaje pytanie co z mniejszymi dziećmi jak je przygotować na takie spotkanie?
Przede wszystkim nie chowamy tego w tajemnicy, gdyż dziecko może się wystraszyć – mając np. doświadczenie negatywne z różnego rodzaju przychodniami czy placówkami. Nie robimy też z tego dużej rzeczy, a zatem nie informujemy dziecka na długo przed – warto rozważyć rozmowę na dzień dwa przed umówioną wizytą.
Rozmowę można zacząć od tego – że psycholog nie różni się w żadnym stopniu sposobem bycia od osoby ulubionej np. przedszkolanki która na co dzień stara się dziecku pomagać w trudnościach. Podkreślmy że psycholog także chce pomóc w radzeniu sobie z różnymi emocjami czy trudnościami których doświadcza dziecko.
Ważne jest także aby w trakcie takiej rozmowy dać dziecku poczucie bezpieczeństwa – przez stwierdzenia takie jak: „będę blisko”, „możesz mówić ile chcesz”.
Dajmy dziecku przewidzieć przebieg takiego spotkania – powiedzmy mu o tym że najpierw mama czy tata powiedzą jak rosłeś i się zmieniałeś, a później to ty będziesz mógł/a opowiedzieć o sobie o tym co lubisz,będziesz mógł/a się pobawić porysować – wszystko, co jest przewidywalne jest mniej stresujące.
Warto także pamiętać czego unikać podczas rozmów z dzieckiem:
- straszenia – „i widzisz dlatego idziemy do psychologa, bo tak się zachowujesz”.
- obiecywania rzeczy, których sami nie wiemy – „po jednej wizycie będzie już ok”
- zmuszania do mówienia wszystkiego
- wypytywania po wizycie.
Opracowała: Marta Teterwak, psycholog, psychoterapeuta, kierownik Zespołu Ośrodka Środowiskowego Leczenia Psychologicznego i Psychoterapeutycznego dla Dzieci i Młodzieży w CPZ Dormed